83. AZRA ERHAT

MİTOLOJİ SÖZLÜĞÜ – AZRA ERHAT – KYBELE

————————————-

2019_08_28_5d_01_SPIN_CEP_1920

.

” Kybele: Tarih öncesinin en gerilerinden tek tanrılı dinlerin yerleştiği dönemlere kadar uzanan ve Akdeniz yöresini kapladıktan sonra, bir yandan kuzey ülkelerine, öte yandan Asya’nın içlerine dek yayılan, bir çok ulus, uygarlık ve kültürlerde değişik adlarla anılıp hep aynı prototipe indirgenebilen Ana Tanrıça dininin kaynağı Anadolu’dur.

.

Bu su götürmez gerçek gün geçtikçe daha belirgin bir biçimde gözümüzün önüne serildiği halde, kültü dal budak sarmış bu tanrıça figürünün değindiği bilim dalları o kadar çoktur ki, araştırmaları bir tek ilgi merkezinde toplamak, elde edilen verilerle bulguları bir açıdan inceleyip değerlendirmek yepyeni denebilecek bir uğraştır.

.

Ana Tanrıça dinini aydınlatmak bugün arkeoloji, tarih, din tarihi, mitoloji ve sanatla yazın tarihinin katışık görevi olmalıdır.

.

Bütün bu kolların çabası bir araya geldikten sonradır ki, Ana Tanrıça’yı gereğince, gerçeklere uygun olarak tanıyabileceğiz ve anlayabileceğiz.

.

Son yıllarda konuyu en çok aydınlatan bilim dalı arkeoloji olmuştur. Çatalhöyük ve Hacılar’da yapılan kazılar Ana Tanrıça figürünün İ.Ö. 6500-700 yıllarına kadar uzandığını ortaya koymuştur. Sümer’den de önceki bir kültür çağını yansıtan bu tarihler Ana Tanrıça’nın Anadolu’nun yerlisi olduğunu açığa vurmaktadır. İşin en tuhaf ve düşündürücü yönü de Ana Tanrıça yontularıyla bir arada Çatalhöyük’de bulunan çizgi motiflerinin Anadolu’nun geleneksel halk sanatlarını, bugün bile yaşayan kilim motiflerini yansıtmasıdır. ”

.

AZRA ERHAT

MİTOLOJİ SÖZLÜĞÜ

KYBELE BÖLÜMÜ

SAYFA 183

Remzi Kitabevi

IMG_20200412_115906_1920

.

————————————–

 

Tanrı fikri zor bir çıkış noktası biliyorum.

.

İşin içine inanmak-inanmamak paradoksu girer hep bu fikir ortaya atılınca. İnananlar başka inanmayanlar başka uçtan tepki verirler. Ama burada çıkış noktam inançtan ziyade Anadolu üzerine. Büyük hoca Azra Erhat’ın Mitoloji Sözlüğün’den yola çıkarak Anadolu’nun bende yarattığı heyecanı Galileo’nun dönen yıldızlarına ve bir tarafında Kybele diğer tarafında Dervish figürü olan bu Kaya Bloğunun bünyemde oluşturduğu heyecana yormanızı rica ediyorum.

.

Bu inanılmaz sözlüğü bana tavsiye eden sevgili Selma Niron’a teşekkür ediyorum.

.

Hakan Hatay

.

12/04/2020